Liefde voor de Middeleeuwen - Kasteel Huis Bergh
23488
page-template,page-template-full_width,page-template-full_width-php,page,page-id-23488,page-child,parent-pageid-15620,,vss_responsive_adv,vss_width_768,qode-child-theme-ver-1.0.0,qode-theme-ver-16.6,qode-theme-bridge,wpb-js-composer js-comp-ver-6.1,vc_responsive
 

HOME > BEZOEKERSINFORMATIE > COLLECTIE > TENTOONSTELLINGEN > LIEFDE VOOR DE MIDDELEEUWEN

Liefde voor de Middeleeuwen

De Collectie Mengelberg op Huis Bergh

13 juni 2020 – 27 juni 2021

Op 14 mei 1920 arriveerde op Huis Bergh in ’s-Heerenberg de Collectie Mengelberg: 175 schilderijen, beeldhouwwerken en zilveren voorwerpen. De collectie was door kasteelheer J.H. van Heek in november 1919 gekocht van de erven van Friedrich Wilhelm Mengelberg in Utrecht, bekend om zijn rijk gedecoreerde interieurs van katholieke kerken.
Over de lotgevallen van de Collectie Mengelberg gaat de tentoonstelling Liefde voor de Middeleeuwen.

Voor Wilhelm Mengelberg waren de Middeleeuwen dé inspiratiebron en zijn verzameling middeleeuwse kunstwerken fungeerde als een studieverzameling, als voorbeelden voor zijn eigen werk.

Maria en Elisabeth inv 46-2

Online uw tickets reserveren voor toegang!

Gemakkelijk en snel uw tickets online bestellen.

De tentoonstelling

De Collectie Mengelberg

 

Woonhuis MengelbergWilhelm Mengelberg (1837-1919) had in Utrecht een atelier met tientallen medewerkers waar opdrachten werden uitgevoerd van de katholieke kerk. En Mengelberg collectioneerde en vulde zijn huis op Maliebaan 80 met schilderijen en beelden. Hij verzamelde kunstwerken als inspiratiebron, als voorbeeld voor zijn eigen werk. Ook ontfermde hij zich over beschadigde kunstwerken en liet ze herstellen en verfraaien, om ze hun middeleeuwse glorie terug te geven.

Koning 375

De aankoop

 

Begin 1919 hoorde textielfabrikant J.H. van Heek uit Enschede, sinds zeven jaar eigenaar van het middeleeuwse kasteel Huis Bergh, over de ‘middeleeuwse’ Collectie Mengelberg die door de erven verkocht zou worden. Misschien wel zou de collectie in delen naar Amerika worden verhandeld waar men immers bereid was voor kunst grote bedragen neer te tellen. In 1915 had J.H. van Heek een fonds gesticht om een deel van de winst van zijn textielfabriek maakte te besteden aan goede doelen. De Collectie Mengelberg voor Nederland behouden, dat was een actie die prima paste bij de doelstelling van het Fonds.

Van Heek als kunstverzamelaar

 

Het bezit van een middeleeuws kasteel en de Collectie Mengelberg met zoveel aansprekende middeleeuwse kunstwerken betekende voor J.H. van Heek een omwenteling in zijn bestaan. Anna-te-drieën 370Hij ontwikkelde zich tot een gedreven kunstverzamelaar en tot een groot bewonderaar van de Middeleeuwen. Als eigenaar van de bekende Collectie Mengelberg werd hij een interessante partner voor kunstkenners, andere verzamelaars, en kunsthandelaars. Dankzij die intensieve contacten kon hij steeds beter beoordelen wat de Collectie Mengelberg vertegenwoordigde. Hij begon met selecteren. De werken die hij bewonderde kregen een mooie plaats in het kasteel. Andere werden verkocht, weggegeven of opgeslagen. Een aantal beelden bracht hij onder in het Rijksmuseum Twenthe, waar hij van 1930 tot 1956 honorair directeur was.
Veel aandacht besteedde het echtpaar Van Heek aan de inrichting van het kasteel. Het werd een huis voor de kunst, met zalen met portretten, met een grote verscheidenheid aan middeleeuwse kunstvoorwerpen, smaakvol gecombineerd met oude meubels. Tientallen kunstvoorwerpen uit de Collectie Mengelberg vonden er een plaats.

Een verwoestende brand

 

Een ramp trof Kasteel Huis Bergh in de nacht van 14 op 15 maart 1939. Waarschijnlijk door oververhitting van een schoorsteen brandde het kasteel voor het grootste deel af. Een deel van de kunstcollectie kon gered worden, maar heel veel verbrandde of werd beschadigd. Ook veel voorwerpen uit de Collectie Mengelberg gingen verloren, juist de mooiste die Van Heek geselecteerd had om in Huis Bergh te exposeren.

Verzamelen van middeleeuwse kunst

 

De Collectie Mengelberg is voor Van Heek de leidraad geweest van zijn verzamelbeleid. Wat Mengelberg had verzameld – vroege Italiaanse schilderijen, laat-middeleeuwse religieuze schilderijen en middeleeuwse beeldhouwwerken – breidde hij uit tot een indrukwekkende collectie. Aangevuld met nog meer middeleeuwse kunst: handschriften met miniaturen, incunabelen, Limoges-email, gesneden ivoren. Wie nu door de zalen van Huis Bergh loopt, ziet de kunstwerken uit de Collectie Mengelberg opgesteld in harmonie met de kunstwerken die Van Heek later heeft gekocht, een verzameling middeleeuwse kunst om trots op te zijn.

Antoniuszaal
Mengelberg RMCC-f361

Reconstructie van de Collectie Mengelberg

 

In 2018 en 2019 hebben onderzoekers uitgezocht hoe de Collectie Mengelberg oorspronkelijk was samengesteld. Alle 177 kunstwerken – 93 religieuze schilderijen, 55 beeldhouwwerken, 21 profane schilderijen en 8 stuks religieus vaatwerk – zijn beschreven en zo mogelijk afgebeeld in een catalogus.

Let op: dit bestand is 14 MB groot

Met dank voor financiele bijdragen van:

Gratis Audiotour App Kasteel Huis Bergh

Kasteel Huis Bergh is enorm rijk aan verhalen: of het nu gaat over de kunst, de historie of de tuinen. Er is in de 800 jaar dat Kasteel Huis Bergh oud is veel gebeurd en hier is dan ook veel over te vertellen. De verhalen over de rijke historie, de bijzondere kunstverzameling en de herstelde tuinen van Kasteel Huis Bergh zijn te beluisteren in verschillende audiotours. Verkrijgbaar in het kasteel of te downloaden in de app.

Appstore Knop
Googleplay Knop

Online uw tickets reserveren voor toegang!

Gemakkelijk en snel uw tickets online bestellen.

Archief  Tentoonstellingen

Kasteel Huis Bergh is een van Nederlands grootste kastelen. Ontdek de wortels van ons koningshuis en geniet van de uitgebreide kunstcollectie. Klik hier voor het archief van tentoonstellingen.

Over Huis Bergh

Wie een bezoek brengt aan het stadje ’s-Heerenberg krijgt een overweldigende ervaring. Het kasteel was het stamslot van de machtige heren en graven Van den Bergh. Het is ingericht met een imposante kunstverzameling.

OUDERWETSE GASTVRIJHEID

In kasteel Huis Bergh in ‘s-Heerenberg kunt u uw gasten vorstelijk ontvangen. Met wapperende vlaggen, een koninklijk onthaal op de ophaalbrug en warm welkom in de imposante ontvangsthal.