Bouwgeschiedenis
Het kasteel als levend monument
Een historisch kasteel met wortels in de 12e eeuw
Deze bouwgeschiedenis is nog altijd zichtbaar en wordt in het kasteel op een heldere manier getoond met maquettes die de verschillende fases van de ontwikkeling laten zien.
Bouwgeschiedenis van het kasteel
Kasteel Huis Bergh zou rond 1100 zijn ontstaan door toedoen van Constantinus, die ook wel de Monte werd genoemd, Latijn voor “van den Bergh”. Op een eiland in het moeras werd een kunstmatige heuvel opgeworpen, een zogenaamde motte. Daarop verrees een ronde tufstenen toren. Resten van deze vroegste bouwfase zijn nog zichtbaar in een muur van de hoofdburcht. Latere generaties breiden het kasteel verder uit. Eerst met een bakstenen weermuur rond de tufstenen toren.
Daarna werd de ronde toren vervangen door een vierkante woontoren, gebouwd op de plek van de oude toegang tot de hoofdburcht. In de muur van deze toren is die oorspronkelijke doorgang nog altijd te herkennen. De werkzaamheden aan deze aanpassingen hebben waarschijnlijk tientallen jaren geduurd.
Op de voorburcht werd gewerkt om het leven van de adellijke heren en dames aangenamer te maken. Er ontstond steeds meer bedrijvigheid zoals een bierbrouwerij, stallen, een smederij en een opslag voor graan. Om deze gebouwen te beschermen kreeg ook de voorburcht stevige verdedigingsmuren met weergangen en drie torens.
Tachtigjarige oorlog
Leden van de familie Van den Bergh speelden een belangrijke rol tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Zo leidde Graaf Willem IV van den Bergh in 1572 een veldtocht langs de IJssel. Daardoor kwam Kasteel Huis Bergh midden in de strijd te liggen en liep het zware schade op.
Rond 1600 begon het herstel van het kasteel. In deze periode kreeg Huis Bergh grotendeels het uiterlijk dat vandaag nog herkenbaar is. Het hoofdgebouw werd met een verdieping verhoogd en aan de noordoostzijde uitgebreid, waardoor de oorspronkelijke regelmatige tienhoekige vorm veranderde.
Ook de voorburcht werd verder ontwikkeld. Hier verrezen het Koetshuis en het Rentmeestershuis, tegenwoordig in gebruik als Kasteel Café en kantoor van de stichting. Tussen 1680 en 1700 werd het kasteel verfraaid met de omlijstingen van de toegang tot de hoofdburcht en de ingang van de grote zaal.
Brand
In 1735 brandde de hoofdburcht van het kasteel volledig af. Het herstel begon direct daarna. Het kasteel kreeg een nieuw rondlopend dak en de oude ramen werden vervangen door schuifvensters, waardoor er meer licht in het gebouw kwam.
Na de brand werd het kasteel niet meer permanent bewoond. In de jaren daarna kreeg Huis Bergh verschillende functies. Zo was er tussen 1799 en 1842 een seminarie in het kasteel gevestigd.
Herstel
Kasteel Huis Bergh werd van de ondergang gered door Jan Herman van Heek. In 1912 kocht hij het kasteel van de vorst van Hohenzollern-Sigmaringen. Het gebouw verkeerde toen in slechte staat en werd stap voor stap gerestaureerd. Helaas sloeg het noodlot toe en moest Van Heek het kasteel nogmaals restaureren.
Weest niet teneergeslagen, zal trachten herstellen
In 1939 brak opnieuw brand uit, waardoor de hoofdburcht volledig uitbrandde. De familie Van Heek verbleef op dat moment in Zwitserland. Inwoners van 's-Heerenberg schoten te hulp en wisten een groot deel van de kunstcollectie veilig te stellen.
Van Heek begon direct met het herstel van het kasteel. Hij liet de ramen vervangen door historische kruisvensters en ook een deel van de oude ringmuur werd opnieuw opgebouwd. In 1946 droeg hij het kasteel, de collectie en het landgoed over aan de Stichting Huis Bergh.
Ontdek Huis Bergh anno nu
Kasteel Huis Bergh is vandaag de dag een plek om te beleven en te ontdekken.
Het kasteel opent zijn deuren voor iedereen die zich wil laten verrijken: jong en oud, onderzoeker of dagjesmens.
We bouwen voort op de rijke geschiedenis van het kasteel en maken deze betekenisvol voor het nu. Zo blijft Huis Bergh een levendige plek waar erfgoed, verhalen en beleving samenkomen.
